Medo Emlak; Ailenizin Emlak Müşaviri

Modern toplumun yükselen trendi olan "tersine göç" ve "kırsala dönüş" olgusu, dünyada olduğu gibi ülkemizde de sosyolojik ve ekonomik bir kırılmaya yol açmaktadır. Büyükşehirlerin artan yaşam maliyeti, gürültü kirliliği, trafik sorunu ve betonlaşmış çevre; insanları daha sakin ve doğayla iç içe yaşam alanları aramaya itmektedir. Bu talep, şehir çeperlerinde ve kırsal alanlarda iki farklı pazarın oluşmasına zemin hazırlamaktadır.

1. Yerele Dönüşün İki Yüzü: Lüks ve Geleneksel.

Toplumun farklı sosyo-ekonomik kesimleri, bu arayışı kendi imkânları doğrultusunda gerçekleştirmektedir:

Lüks: Ekonomik gücü yüksek kesim, şehir merkezinin sunduğu konforu kırsalın sessizliğiyle birleştiren projelere yönelmektedir. Bu eğilim, şehir çeperlerinde yüksek teknolojili ve güvenli "lüks sitelerin" ya da müstakil modern konut projelerinin hızla artmasına neden olmuştur.

Geleneksel: Şehir hayatının stresini kaldıramayan ancak lüks projelere bütçesi yetmeyen aileler, ata yadigârı köy evlerini yenilemeye veya şehre ulaşımı nispeten kolay olan köylerden arsa/ev satın almaya yönelmektedir.

Tarım Alanlarında Yapılaşma: Gayrimenkul piyasasındaki spekülasyonun, tarımsal sürdürülebilirliğimize zarar vermeye başlamıştır. Şehir çeperlerinde, hisse bazlı tarım arazisi satışları üzerinden hobi bahçeleri, tiny house alanları ve bağ evleri gibi yapılar türemektedir. Yerel yönetimlerin bu alanlara altyapı hizmeti sağlaması süreci hızlandırsa da devlet, tarım arazilerinin bu şekilde kullanımını kaçak yapılaşma sayarak ciddi yaptırımlar uygulamaktadır.

1. Altyapı Yatırımlarıyla Cesaretlenen Talep.

Kırsala yönelimin en büyük itici gücü, devlet eliyle yürütülen kırsal altyapı projeleridir. Altyapı hizmetlerinin kırsala yayılması, "kentli insanın" kırsalda yaşama cesaretini artırmıştır:

Ulaşım: Duble yollar ve iyileştirilen köy bağlantıları, şehre olan uzaklığı "kilometre" yerine "dakika" ile ölçülür hale getirmiştir.

Haberleşme: Uzaktan çalışma imkânlarının artması ve yüksek hızlı internet altyapısı, evleri birer çalışma ofisine dönüştürmüştür.

Enerji ve Su: Yenilenebilir enerji (güneş panelleri) ve modernize edilen şebekeler, kırsal yaşamın "zor" olma algısını yıkmıştır.

Sağlık: Aile Sağlığı Merkezlerinin ve acil müdahale noktalarının kırsal bölgelere erişiminin artması, güvenlik hissini güçlendirmiştir.

1. Ekonomik / sosyolojik Çıkmaz ve Fiyatlar.

Kırsaldaki emlak fiyatlarındaki artış, bazı yerlerde şehir merkezindeki artış oranlarını geride bırakmıştır. İnsanların sükûnete olan özlemi, arzın sınırlı olduğu köy yerleşimlerinde fiyatların anlamsız şekilde yükselmesine neden olmuştur. Buradaki en büyük ekonomik çıkmaz; köylünün evvelce terk ettiği harabelerin, bugün "doğayla baş başa kalma" illüzyonuyla paha biçilemez bir meta haline getirilmesidir. İçinde yaşanması mümkün olmayan, enkaz halindeki yapılara veya vasıfsız arazilere biçilen bu astronomik değerler; emeğin değil, hırsın bedelidir. Şehirli insanın konforundan vazgeçmeme telaşı köylü için bir fırsatçılık kapısına, kırsalın sessizliği ise yatırımcılar için spekülatif bir kazanç hırsına dönüşmüştür. Sonuç trajikomiktir: İnsanlar gürültüsünden kaçtıkları şehrin ekonomik stresini, en ağır haliyle sessizliğin merkezine, köylerin kalbine taşımışlardır.

1. Kullan-At Konut Kültürü: Modern İsraf Ekonomisi.

Sektördeki saha gözlemlerimiz, trajik bir 'kullan-at' konut kültürünü de ortaya koyuyor. Büyükçekmece, Silivri ve Çatalca olmak üzere, Trakya genelinde yükselen görkemli malikane ve çiftlik evleri, huzur bulma hedefinden ziyade bir statü aracı olarak inşa ediliyor. Bu konforlu yapılar, bir müddet sonra günübirlik veya hafta sonu kaçamakları için fazla 'ağır' geliyor; ailenin kırsala uyum sağlayamayan bireyleri için kısa sürede yorucu bir yüke dönüşüyor. 2000’li yılların başından beri süregelen bu durum, aslında kendi içinde devasa bir ekonomik sosyolojik çelişki barındırıyor.

Aynı 'kullanım ömrü kısalığı' problemi, sahillerimizdeki bitmek bilmeyen yazlık yapılaşmaları için de geçerli. Satın alındığında ilk birkaç yıl heyecan veren, ancak zamanla hem maliyeti hem de lojistik zahmetiyle sahibini esir alan bu yapılar, kıyılarımızı beton yığınlarına hapsediyor. Yılda sadece birkaç ay kullanılabilen bu mülkler, bir yandan milli ekonomiye ağır bir yük getirirken, diğer yandan doğal ve sosyal dokuyu onarılmaz şekilde tahrip etmektedir.

1. Arz-Talep Dengesizliği. Sürdürülebilirlik:

Terk edilmiş, ekonomik ömrünü tamamlamış yapılara bile istenen astronomik rakamlar, huzuru arayanları "arz-talep tuzağına" düşürmektedir. İnsanların şehirdeki konfor arayışını kırsala taşıması, kırsalın geleneksel dokusuna zarar veren bir süreci tetiklemektedir. Talep, bütüncül bir planlama ile yönetilmezse; sakinlik arayan insanlar, bizzat sebep olacakları yasal yaptırımlar ve yüksek fiyatlı yapılaşma sarmalı içinde, şehirdeki strese benzer yeni bir ortamla karşılaşacaklardır.

1. Kırsala Kaçışın Yıkıcı Sorumlusu Olmayın.

Köye dönmek Huzura Kaçışken, şimdi 'statü göstergesi' olmaya başladı. Şehirlinin 'huzur' arayışı, aslında köylerimizin özünü tüketiyor. Şehirden kırsala taşınmak, bir  kaçış planı değil, bir  tercih sorumluluğudur. Eğer şehirdeki hatalarınızı, hırslarınızı ve tüketim alışkanlıklarınızı kırsala taşıyacaksanız; orada bulacağınız tek şey, Köy yerleşiminde yükselen yeni bir şehir stresi olacaktır. Kırsal, bir yatırım aracı veya lüks bir kaçamak değil yaşam tarzıdır. Yerleşeceğiniz  toprakların dokusunu koruyamayacaksanız, en büyük iyiliği şehre geri dönerek yaparsınız. Kırsal, bir meta değil, bir mirastır. Bu mirası tüketerek değil, üreterek yaşatmak zorundayız.

1.  Kırsalı Kurtarmak mı, Bitirmek mi?

Eğer gerçekten kırsalda yaşamak istiyorsanız, bir "tüketici" gibi değil, bir "paydaş" gibi davranmak zorundasınız.

İmar Affı Beklemekten Vazgeçin: Kaçak yapı ve hobi bahçesi adı altında tarım arazilerini betonlaştırmak, sadece bir suç değil, kendi geleceğinizi—yani gıdanızı—yok etmektir.

Site Mantığını Terk Edin: Etrafı duvarlarla çevrili, güvenlikli Lüks siteler kırsalın ruhuna aykırıdır. Doğaya girmek istiyorsanız, o duvarları yıkın.

Yerel Üretimi Destekleyin: Kendi "bireysel konforunuzu" değil, o köyün sürdürülebilirliğini koruyun. Orada bir yabancı gibi değil, toprağın bir parçası gibi yaşayın.

Fazil Önal / Emlak Yatırım Danışmanı